Khám phá Bảo tàng gốm sứ và lịch sử Kim Lan

Ngày đăng: 10:51 09/10/2018

TTV Online - Hơn 300 hiện vật được trưng bày tại “Bảo tàng gốm sứ và lịch sử xã Kim Lan” (xã Kim Lan, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội, Việt Nam) sẽ giúp du khách trong nước và quốc tế hiểu thêm nhiều điều về nghề gốm sứ truyền thống của Thủ đô hơn ngàn năm văn hiến, từ những dấu tích cư trú của làng đến sự hưng thịnh hôm nay.

Khi nói tới các làng nghề gốm cổ ở Hà Nội, người ta thường nghĩ tới làng gốm Bát Tràng nổi tiếng bên bờ sông Hồng, mà ít ai biết cách đó không xa còn có một làng gốm nức tiếng trong lịch sử, đó làng gốm Kim Lan. Chỉ sau những trận lụt, bờ sông Hồng sụt lở, người dân ở đây nhặt được nhiều mảnh gốm cổ, thậm chí có cả những món đồ gần như nguyên lành với những chiếc lọ đầy ắp tiền cổ, thì nhiều nhà nghiên cứu văn hoá mới có cái nhìn sâu hơn về lịch sử làng gốm cổ này. Cùng với đó, nhiều người dân làm nghề gốm trong làng cũng đã sưu tầm các mảnh gốm cổ để tìm hiểu cách làm gốm của người xưa. Sau này với sự hợp tác nghiên cứu với các nhà khoa học nước ngoài, những hiện vật sưu tầm ấy đã góp phần khẳng định phát hiện quan trọng: khu vực làng Kim Lan chính là một trong những cái nôi của nghề gốm sứ cổ, nơi cung cấp các sản phẩm gốm sứ dân dụng chủ yếu cho kinh thành Thăng Long xưa.

Các đợt khai quật của các nhà khảo cổ được tiến hành trong nhiều năm đã thu được hàng nghìn hiện vật, trải dài suốt 10 thế kỷ, từ thế kỷ 7 - 17. Trong đó đáng kể là những đồ gốm sứ thời Trần với nhiều tiêu bản nguyên vẹn hoặc có thể phục nguyên. Những sưu tập quý giá ấy cũng chính là điểm khởi đầu để hình thành ý tưởng xây dựng Bảo tàng gốm cổ làng Kim Lan. Và cuối cùng thì Bảo tàng gốm cổ Kim Lan do nhóm "Tìm về nguồn cội" của các cụ cao tuổi làng Kim Lan và Tiến sĩ Nishimura Masanari người Nhật bản thực hiện, chính thức đi vào hoạt động từ tháng 3/2013.

Bảo tàng gốm cổ Kim Lan bây giờ tọa lạc ngay gần Uỷ ban nhân dân xã Kim Lan và mở cửa vào các ngày thứ bảy và chủ nhật hàng tuần. Bảo tàng rộng khoảng 200 m2, có phần mái được thiết kế cách điệu theo kiểu lò bầu và lò đứng, là các kiểu lò nung gốm của người dân Kim Lan từ xưa đến nay. Khoảng 300 hiện vật chủ yếu là gốm và các dụng cụ làm gốm, minh chứng cho quá khứ huy hoàng của một làng nghề. Hiện vật ở đây gần như đại diện cho lịch sử gốm sứ Việt Nam, với đủ các loại hình gốm đất nung cho đến gốm tráng men. Nổi bật là các dòng gốm tráng men, có các hiện vật trải từ đời Lý cho đến cuối đời Lê, với đặc trưng là các mầu men như: men lục, men ngọc, men nâu, hoa lam... Trong số này có cả những sản phẩm kỹ thuật cao, xưa kia được xếp vào loại chỉ dành cho người quyền quý. Những hiện vật, thông qua cách trưng bày tại Bảo tàng, thông qua cách thuyết minh của người dân, vốn được Tiến sỹ Nishimura Masanari đào tạo để trở thành những người kể các câu chuyện về gốm Kim Lan, đã chứng tỏ rằng Kim Lan từng là trung tâm sản xuất gốm sứ cổ và nghề gốm đã phát triển mạnh tại đây từ thế kỷ 13-14.

Việt Nam hiện có khoảng 120 bảo tàng kể cả bảo tàng tỉnh, thành phố và chuyên ngành, nhưng bảo tàng cấp xã thì mới có một Bảo tàng gốm cổ Kim Lan. Bảo tàng cấp xã đầu tiên trên đất nước Việt Nam này rõ ràng mang ý nghĩa quan trọng, ghi lại dấu ấn cha ông, nhắc nhở người dân tự hào với một làng nghề, trong đó công sức cha ông để lại qua những sản phẩm gốm sứ./.

Thanh Hà

Thông báo